Έκθεση φωτογραφίας της Ανθής Μάρα και της Μυρτώς Κατραμάδου επιμέλειας Πλάτωνα Ριβέλλη, στη Γκαλερί Estudio (Κηφισιά).

Κατηγορία Νέα

Ελληνοαμερικανική Ένωση  - Φωτογραφικός Κύκλος

Φωτογραφικά ζεύγη

Λία Ζαννή - Μιχάλης Πολιτόπουλος

Ο «Φωτογραφικός Κύκλος» συνεχίζει τη συνεργασία του με την Ελληνοαμερικανική Ένωση με την έβδομη έκθεση από τη σειρά που τιτλοφορείται «Φωτογραφικά ζεύγη». Σε αυτές τις εκθέσεις παρουσιάζεται κάθε χρόνο η δουλειά δύο φωτογράφων και μελών του σωματείου «Φωτογραφικός Κύκλος», των οποίων οι δρόμοι της ζωής ή της φωτογραφίας συναντώνται με κάποιο τρόπο. Μπορεί να είναι συγγενείς ή μπορεί να είναι αχώριστοι φίλοι. Μπορεί το θέμα της φωτογραφίας τους να είναι κοινό, ή μπορεί και η καλλιτεχνική τους προσέγγιση να είναι όμοια. Μπορεί όμως να συνδέονται και μέσα από την ουσιαστική διαφορά μιας φαινομενικά όμοιας δουλειάς. Έτσι, ο διάλογος των εκάστοτε δύο καλλιτεχνικών προτάσεων θα επεκτείνεται νοερά και πέρα από τις αναρτημένες φωτογραφίες, αφού η σχέση των ίδιων των φωτογράφων αλλά και των προτάσεών τους θα προκαλεί τις αναζητήσεις ταυτίσεων και αποστάσεων.

Η έβδομη αυτή έκθεση της σειράς με τον τίτλο «Φωτογραφικά ζεύγη», περιλαμβάνει φωτογραφίες της Λίας Ζαννή και του Μιχάλη Πολιτόπουλου. Οι δύο φωτογράφοι συνδέονται με προσωπική φιλική σχέση και είναι από τα παλαιότερα μέλη του σωματείου και μέλη του Διοικητικού του Συμβουλίου.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο Πάνος Ροζάκης.

Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 7 Φεβρουαρίου 2017, στις 7.30 το βράδυ, στην αίθουσα Κένεντυ τής Ελληνοαμερικανικής Ένωσης (Μασσαλίας 22) και λήγει στις 4 Μαρτίου 2017.


Φωτογραφικά ζεύγη - Έκθεση φωτογραφιών της Λίας Ζαννή και του Μιχάλη Πολιτόπουλου

Λία Ζαννή

Lia Zanni

Οι εικόνες της Λίας Ζαννή μάς γυρίζουν στις πηγές της φωτογραφικής τέχνης, εκεί όπου η φυσική επιθυμία για συλλογή οικείων στιγμών διασταυρώνεται με την προσωπική, ιδιαίτερη και επιλεκτική ματιά του συνειδητού δημιουργού. Περιγράφοντας τον περίγυρό της με τρυφερότητα και ευαισθησία, καταφέρνει να τον μεταμορφώσει σε «θέατρο» των ονειροπολήσεών της κι εμείς, ξεφυλλίζοντας το λεύκωμα των αναμνήσεών της, συμμετέχουμε στις μικρές, φαινομενικά ασήμαντες, καθημερινές της «τελετουργίες» και γευόμαστε τις συγκινήσεις των οπτικών της περιπλανήσεων. Ανακαλούμε οικείους ήχους, ξεχασμένες γεύσεις και μυρωδιές, ανακτώντας τονικότητες ευαισθησίας που καλύπτονται από τους διανοητικούς θορύβους της εποχής μας. Και ξανακερδίζουμε για λίγο την πίστη μας στη μαγεία του παραδείσου, που διαλύθηκε όταν εξοριστήκαμε από το παιδικό μας δωμάτιο. Ενός χαμένου παραδείσου, αλλά ίσως ακριβώς για αυτόν το λόγο και του μοναδικού αληθινού, σύμφωνα με τον Μ. Προυστ, τον συγγραφέα που στις σελίδες του αγαπά τόσο συχνά να επανέρχεται.

Μιχάλης Πολιτόπουλος

Mihalis Politopoulos

Ο χώρος της φωτογραφίας κυριαρχείται σήμερα από εικόνες που κραυγάζουν τη φιλοδοξία των δημιουργών τους. Αυτή η πρόθεση του εντυπωσιασμού εύκολα προδίδεται από την εκβιαστική «πρωτοτυπία» τους, που εξαντλείται σε νοηματικές και συναισθηματικές υπογραμμίσεις, φορμαλιστικές ακροβασίες και ακραία μινιμαλιστικές επιλογές. Ο Μιχάλης Πολιτόπουλος, ίσως και λόγω χαρακτήρα, από πολύ νωρίς απέφυγε αυτούς τους σκοπέλους. Ο ίδιος αναζητεί και χαίρεται τις μικρές, φευγαλέες στιγμές της ζωής του, ενώ οι φωτογραφίες του, μελαγχολικά ρευστές, «μιλούν» για το χρόνο που κυλάει σαν άμμος μέσα από τα χέρια μας και, αποθεώνοντας την απόλαυση της στιγμής, μάς κάνουν κοινωνούς αυτής της εμπειρίας του. Η αθωότητα της ματιάς του τρέφεται από φαινομενικά ασήμαντες οικογενειακές και ταξιδιωτικές στιγμές «ντυμένες» με αισθησιασμό και τρυφερότητα. Έτσι, οι εικόνες του, απαλλαγμένες από τον κομπασμό και την αγωνία της επιτυχίας, μάς περιβάλλουν με την ήρεμη στοχαστικότητα, την απλότητα και τη γοητεία της φυσικότητάς τους, σαν τις μελωδίες της Ανατολής, του ιδανικού τόπου των ταξιδιωτικών του αποδράσεων.

Πάνος Ροζάκης


Εγκαίνια

Κατηγορία Νέα
Πέμπτη 15/12/2005

Πρόσωπα 2006

Ομαδική Έκθεση Φωτογραφίας

Συμμετέχουν οι φωτογράφοι
Ελευθερία Αγγελάκη - Περικλής Αντωνίου - Γιώργος Βογιατζάκης
Τασία Βουτυροπούλου - Νανά Καραμαγκιώλη - Άγγελος Μίχας
Μαρία Παυλάκη - Μιχάλης Πολιτόπουλος - Κώστας Σερέτης
Ανδρέας Σχοινάς - Νίκος Χατζηγεωργιάδης

Διοργάνωση
«Διεθνής Αερολιμένας Α.Ε.» - «Φωτογραφικός Κύκλος»

Επιμέλεια
Πλάτων Ριβέλλης

Διάρκεια
Ιανουάριος-Μάρτιος 2006

Η ομαδική φωτογραφική έκθεση με τον τίτλο «Πρόσωπα», που διοργανώνεται σε χώρους των αφίξεων τού αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος, πραγματοποιείται με συνεργασία τής εταιρείας «Διεθνής Αερολιμένας Α.Ε.» και τού πολιτιστικού σωματείου «Φωτογραφικός Κύκλος». Την επιμέλεια τής έκθεσης έχει αναλάβει ο Πρόεδρος τού σωματείου, Πλάτων Ριβέλλης. Η έκθεση θα διαρκέσει από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο 2006 και θα είναι ανοικτή όλο το εικοσιτετράωρο για το κοινό.

Στην έκθεση συμμετέχουν έντεκα φωτογράφοι με έξι φωτογραφίες ο καθένας. Οι φωτογράφοι είναι όλοι μέλη τού «Φωτογραφικού Κύκλου» και ασχολούνται εδώ και αρκετά χρόνια με την καλλιτεχνική φωτογραφία με εκθέσεις και εκδόσεις στο ενεργητικό τους.

Οι φωτογραφίες - κατά τα δύο τρίτα ασπρόμαυρες και κατά το ένα τρίτο έγχρωμες - απεικονίζουν ανθρώπους, είτε οικείους των φωτογράφων είτε αγνώστους, σε διάφορους εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους. Οι προσεγγίσεις των φωτογράφων, αν και αντιπροσωπεύουν ποικιλία αισθητικών και εκφραστικών επιλογών, εν τούτοις εντάσσονται όλες σε ένα είδος φωτογραφίας που επιδιώκει την καλλιτεχνική μεταμόρφωση μέσα από μια ευθεία και ειλικρινή καταγραφή. Οι φορμαλιστικές διαφορές υπογραμμίζουν την ιδιαίτερη και προσωπική τοποθέτηση τού κάθε φωτογράφου τόσο απέναντι στα πρόσωπα που συνθέτουν το δικό του μικρό portfolio, όσο και σε σχέση με τη χρήση τού φωτογραφικού μέσου σαν ενδιάμεσου τής καλλιτεχνικής συγκίνησης και τής επικοινωνίας με τον θεατή. Κάθε εξάδα από τα εικονιζόμενα πρόσωπα συνθέτει και εμμέσως αποκαλύπτει το πρόσωπο τού φωτογράφου.

Γραφείο Τύπου ΔΑΑ
τηλ.: 210 3537227
fax: 210 3537838
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ιστοσελίδα: www.aia.gr

Φωτογραφικός Κύκλος
Τσακάλωφ 44 – Αθήνα 10673
τηλ. 210-3645577 / 6945-437577
fax. 210-3645550 / 22810-79165
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ιστοσελίδα: www.photocircle.gr

Σύντομα βιογραφικά των φωτογράφων

Οι φωτογράφοι που συμμετέχουν στην έκθεση είναι όλοι μέλη τού «Φωτογραφικού Κύκλου» και έχουν εκθέσει συχνά τη δουλειά τους σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις τής Ελλάδας.

  • Η Ελευθερία Αγγελάκη γεννήθηκε στον Πειραιά το 1975. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1999.
  • Ο Περικλής Αντωνίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955, σπούδασε Οικονομικά και Πληροφορική. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1989. Έχει εκδώσει τα λευκώματα «Καθ’ οδόν» και «Βλέμματα Μοναξιάς» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».
  • Ο Γιώργος Βογιατζάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967. Είναι μηχανολόγος μηχανικός και διατηρεί τεχνικό γραφείο. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1998.
  • Η Τασία Βουτυροπούλου γεννήθηκε στο Αλιβέρι Ευβοίας το 1964. Εργάζεται σαν επαγγελματίας φωτογράφος. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1987. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα στη Φωτογραφία (Master’s) από το «Βασιλικό Κολέγιο Τεχνών» τού Λονδίνου.
  • Η Νανά Καραμαγκιώλη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1951. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1980. Έχει εκδώσει το λεύκωμα «Ιδιωτικές στιγμές» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».
  • Ο Άγγελος Μίχας γεννήθηκε στον Παύλο Βοιωτίας το 1960. Είναι επαγγελματίας φωτογράφος. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1985.
  • Η Μαρία Παυλάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Διδάσκει Φωτογραφία στο Γαλλικό Σχολείο τής Αγίας Παρασκευής. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1990. Έχει εκδώσει το λεύκωμα «Άνθρωποι» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».
  • Ο Μιχάλης Πολιτόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1992. Έχει εκδώσει το λεύκωμα «Το Δωμάτιο» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».
  • Ο Κώστας Σερέτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Πατρών απ’ όπου και ξεκίνησε να ασχολείται με τη Φωτογραφία μέσα από τοπικές πολιτιστικές ομάδες.
  • Ο Ανδρέας Σχοινάς, γεννήθηκε το 1950 στην Νίκαια τού Πειραιά. Εργάστηκε αρχικά σαν σχεδιαστής αρχιτεκτονικού γραφείου και στη συνέχεια σαν επαγγελματίας φωτογράφος. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1987. Έχει εκδώσει τα λευκώματα «Γειτονιά» και «Μέρα Γάμου» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».
  • Ο Νίκος Χατζηγεωργιάδης γεννήθηκε στη Αθήνα το 1961. Είναι απόφοιτος του Χημικού τμήματος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Με τη Φωτογραφία ασχολείται από το 1990. Έχει εκδώσει το λεύκωμα «Ατενής σιωπή» από τις εκδόσεις «Φωτοχώρος».

Φωτογραφίες



Εγκαίνια

Κατηγορία Νέα
Τετάρτη 07/09/2016

Mini Portfolios

Στις 7 Οκτωβρίου 2016, ημέρα Παρασκευή, στις 20:00 εγκαινιάζεται στην αίθουσα Κένεντυ της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης ομαδική έκθεση φωτογραφίας μελών του Φωτογραφικού Κύκλου με τον τίτλο «Mini Portfolios». Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο Πλάτων Ριβέλλης. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 5 Νοεμβρίου.

Ομαδική έκθεση φωτογραφίας μελών του Φωτογραφικού Κύκλου

Αυτό που μας επιτρέπει να χαρακτηρίζουμε κάτι ως έργο τέχνης σε αντίθεση με κάτι που ακολουθεί την ίδια διαδικασία παραμένοντας προϊόν τεχνικής, αυτό, δηλαδή, που διακρίνει μια καλλιτεχνική φωτογραφία από μια φωτογραφία απλής καταγραφής, είναι η παρουσία ενός δημιουργού που αντανακλάται σε αυτό. Το θέμα, η φόρμα και κυρίως το όραμα είναι τα μέσα για τη διατύπωση της δημιουργικής παρουσίας. Η σύμπτωση όμως των μέσων αυτών σε περισσότερες φωτογραφίες του ίδιου δημιουργού είναι αυτό που στοιχειοθετεί τη δημιουργική του ταυτότητα. Σε καμία τέχνη δεν αρκεί το ένα και μοναδικό έργο για να υπογραμμιστεί η ματιά του συγκεκριμένου κάθε φορά καλλιτέχνη. Στην περίπτωση της φωτογραφίας η συγκέντρωση περισσότερων φωτογραφιών που συνδέονται μεταξύ τους με δημιουργική συγγένεια έχει επικρατήσει να λέγεται portfolio.

Andriotis Panagiotis 002
Φωτογράφος: Παναγιώτης Ανδριώτης

Οι ομαδικές εκθέσεις παρουσιάζουν πάντοτε το πρόβλημα ότι πρέπει να προκύπτει αφενός ο δεσμός των συμμετεχόντων, ο λόγος δηλαδή που συστεγάζονται, και αφετέρου η διακεκριμένη προσωπική τους ταυτότητα. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί η διαφωνία μας με τη διαδεδομένη στις μέρες μας εικαστική πρακτική να προβάλλεται κυρίως η προσέγγιση του επιμελητή της έκθεσης ως ταυτότητα και συνεκτικός κρίκος των συμμετοχών. Αλλά, πρώτον, ο επιμελητής ούτε είναι ούτε πρέπει να παρουσιάζεται ως δημιουργός και, δεύτερον, σε μια ομαδική έκθεση δεν συμμετέχουν έργα (υπό τη σκιά του επιμελητή), αλλά δημιουργοί (εκτός της σκιάς του επιμελητή). Το κοινό θέμα είναι τις περισσότερες φορές η εύκολη και συνηθισμένη –και όχι κακή– λύση ώστε να εξυπηρετηθούν και οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις της ομαδικής έκθεσης. Βέβαια το ιδανικό είναι –αν και στη φωτογραφία είναι πιο σπάνιο και δύσκολο– ακόμα και κάτω από το κοινό θέμα, να συνυπάρχουν διαφορετικοί καλλιτέχνες των οποίων τα έργα να συνδέονται με έναν οργανικό και εσωτερικό τρόπο. Και πάλι όμως θα χρειαστεί να υπογραμμιστεί μια ακόμα διαφωνία μας με την επίσης διαδεδομένη πρακτική, σύμφωνα με την οποία το ενιαίο θέμα παίρνει τη θέση του οράματος ή του περιεχομένου υποκαθιστώντας και ακυρώνοντας τους δημιουργούς, όπως λόγου χάριν συμβαίνει συχνά τελευταία με θέματα πολιτικής ή κοινωνικής επικαιρότητας. Ο μοναδικός λόγος να ασχολούνται οι ειδικοί και το κοινό με την τέχνη είναι η ύπαρξη των δημιουργών και του οράματός τους. Όλα και όλοι υπάρχουν για να βοηθούν στην επικοινωνία με αυτούς και δεν πρέπει να λειτουργούν ως δεκανίκια ή εύκολα υποκατάστατα μιας δημιουργικής προσωπικότητας. Η φωτογραφία εξάλλου δεν έχει ούτε την αφηγηματική πολυτέλεια του κινηματογράφου, ούτε το εύρος της αφαιρετικής δύναμης της ζωγραφικής. Κατά συνέπεια, θεματολογίες που υπερβαίνουν την απόλυτα λιτή περιγραφή όχι απλώς δεν τη βοηθούν αλλά αναιρούν και τον χαρακτήρα της.

Kourlamba Kleopatra 003
Φωτογράφος: Κλεοπάτρα Κουρλαμπά

O συνδετικός κρίκος της παρουσίας των πολλών φωτογράφων που απαρτίζουν την παρούσα έκθεση είναι όμως κάτι απλούστερο, ακόμα και από μια κοινή θεματολογία. Είναι το γεγονός ότι συμμετέχουν σε μια καλλιτεχνική φωτογραφική ομάδα, τον Φωτογραφικό Κύκλο, του οποίου όλοι είναι μέλη, άλλοι ήδη από το έτος ιδρύσεώς του το 1988 και άλλοι από τα υπόλοιπα χρόνια που πέρασαν μέχρι σήμερα. Η αιτία επομένως αυτής της κοινής παρουσίασής τους είναι ότι μοιράζονται ορισμένες απόψεις για την τέχνη και τη φωτογραφία και ότι ομολογούν μερικές κοινές επιρροές. Αυτό όμως καθιστά ακόμα δυσκολότερη την ταυτόχρονη αναγνώριση συγγενικών χαρακτηριστικών και μιας διακεκριμένης προσωπικής ταυτότητας. Ο συγκεκριμένος εκθεσιακός χώρος, ο οποίος επιβάλλει και τον περιορισμό των προσωπικών portfolios στον αριθμό των τεσσάρων φωτογραφιών ανά εκθέτη (εξ ου και ο τίτλος της έκθεσης «Mini Portfolios») συνιστά μια ενδιαφέρουσα πρόκληση, γιατί δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο τον παραπάνω διπλό στόχο.

Rozakis Panos 003
Φωτογράφος: Πάνος Ροζάκης

Η επιλογή των φωτογράφων στάθηκε δυσκολότερη από την επιλογή των επιμέρους φωτογραφιών τους και τούτο διότι από τα διακόσια τριάντα μέλη του Φωτογραφικού Κύκλου τουλάχιστον τα εκατό πενήντα ασχολούνται συστηματικά και με επιτυχία με την τέχνη της φωτογραφίας, αλλά ήταν πρακτικά αδύνατον να συμπεριληφθούν στην ίδια έκθεση. Η επιλογή τους στηρίχτηκε σε ένα πλέγμα κριτηρίων όπως η αρχαιότητά τους ως μελών, η φωτογραφική παραγωγικότητά τους κατά την πρόσφατη περίοδο κλπ. Παράλληλα στη συγκεκριμένη επιλογή, λόγω και των εύλογων πρακτικών περιορισμών χώρου που θέτει η φιλόξενη αυτή αίθουσα για μια τόσο μεγάλη ομαδική έκθεση, συνέβαλε ο αποκλεισμός αρκετών καλών φωτογράφων είτε επειδή είχαν αρκετή προβολή της δουλειάς τους προσφάτως σε εκθέσεις ή στο διαδίκτυο είτε επειδή οι ίδιοι παραχώρησαν τις θέσεις τους παραιτούμενοι της συμμετοχής τους.

Για την ομοιομορφία της έκθεσης τηρήθηκε το ίδιο μέγεθος των κάδρων και οι ίδιες αναλογίες διαστάσεων της τετράδας κάθε φωτογράφου. Δεν δόθηκε καμία ιδιαίτερη σημασία στη διάκριση μεταξύ έγχρωμων και ασπρόμαυρων φωτογραφιών, οι οποίες συνυπάρχουν ή και αναμειγνύονται.

Seretis Kostas 003
Φωτογράφος: Κώστας Σερέτης

Ο θεατής της έκθεσης θα πρέπει να αποφύγει την αξιολογική ταξινόμηση των φωτογράφων ή τις συγκρίσεις των φωτογραφιών μεταξύ τους. Το ζητούμενο είναι να διαπιστώσει ότι υπάρχει μια κοινή γλώσσα των φωτογράφων, η οποία δικαιολογεί τη συμμετοχή τους σε έναν καλλιτεχνικό φορέα με μόνο συνεκτικό στοιχείο τις κοινές αισθητικές καλλιτεχνικές θέσεις, αλλά και μια γλώσσα με πάρα πολλές «διαλέκτους» που καλύπτουν έναν ευρύ εκφραστικό ορίζοντα. Και ότι αυτή η γλώσσα παίρνει το εκάστοτε χρώμα της δημιουργικής προσωπικότητας του κάθε φωτογράφου αφού δεν είναι παρά το εργαλείο και ταυτόχρονα η αφετηρία προκειμένου να οδηγηθούμε σε μια προσωπική ματιά, σε έναν προσωπικό κόσμο, και παράλληλα να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη του φωτογραφικού μέσου. Οι φωτογράφοι του «Κύκλου» χρησιμοποιούν την πραγματικότητα με στόχο την οπτική ποίηση. Δεν ενδιαφέρονται για γεγονότα, δεν αναζητούν οπτικές εκπλήξεις, δεν ανταγωνίζονται την πρωτοτυπία της ζωής. Αλλά μέσα στο πλαίσιο ενός ποιητικού ρεαλισμού επιχειρούν με αφηρημένο και, στην ιδανική περίπτωση, υπερβατικό λόγο να αποτυπώσουν στις φωτογραφίες τους τη δική τους θεώρηση της πραγματικότητας.

Τέλος, ο θεατής δεν πρέπει να ξεχνά ότι δεν βλέπει απλώς εικόνες της πραγματικότητας, αλλά εικόνες μιας φωτογραφημένης πραγματικότητας, οι οποίες φιλοδοξούν να αποτελέσουν έργα τέχνης, δηλαδή έργα μεταμόρφωσης. Κατά συνέπεια, οποιοσδήποτε λόγος αναπτυχθεί σε σχέση με τα φωτογραφικά αυτά mini portfolios, τους μικρούς αλλά συμπυκνωμένους αυτούς όγκους φωτογραφικής δουλειάς, δεν μπορεί παρά να είναι ένας λόγος αφαιρετικός, μεταφορικός και όχι αποδεικτικός, δηλαδή ένας λόγος ποιητικός.

Πλάτων Ριβέλλης

Επιμελητής της έκθεσης και
Πρόεδρος του Φωτογραφικού Κύκλου

Φωτογραφίες


Εγκαίνια

Κατηγορία Νέα
Πέμπτη 05/05/2016

Το Γυμνό

Ομαδική έκθεση φωτογραφίας μελών του Φωτογραφικού Κύκλου
στο The Box (Δορυλαίου 12 , Πλατεία Μαβίλη, Αθήνα )

24/5/2016 - 24/6/2016
Δευτέρα-Σάββατο 13.00 - 21.00

Η έκθεση «Το Γυμνό» του Φωτογραφικού Κύκλου περιλαμβάνει 150 φωτογραφίες 26 φωτογράφων μελών τού «Κύκλου». Η επιμέλεια της έκθεσης ανήκει στον Πλάτωνα Ριβέλλη και τον Άγγελο Μίχα.

Οι φωτογράφοι των οποίων φωτογραφίες παρουσιάζονται είναι οι εξής:

Έλενα Γεωργοπούλου, Νίκη Γουζούαση, Μαριάννα Καράλη, Νανά Καραμαγκιώλη, Παύλος Κούρκαφας, Αλεξία Λιακουνάκου, Γιάννης Μαθιουδάκης, Τάσος Μιλλής, Μαρία Μπανούτα, Κωστής Μπιτζάνης, Εύη Μπόικου, Σπύρος Παναγιωτόπουλος, Στέργιος Παπαδάκης, Κατερίνα Παττακού, Δέσποινα Πιλάτη, Άννα Πιτσικάλη, Μιχάλης Πολιτόπουλος, Πλάτων Ριβέλλης, Βασιλική Σανδάλη, Χριστίνα Σοροβού, Αμαλία Σωτηροπούλου, Μαρία Τζεφέρη, Βίκυ Τζουρά, Γεράσιμος Τσέπας, Έφη Χαλιορή

Φωτογραφικός Κύκλος / www.photocircle.gr / Τσακάλωφ 44, Κολωνάκι, 10673 Αθήνα / 210-3645577, fax 210-3645550, 6945-437577 / Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

The Box / www.thebox-athens.org / Δορυλαίου 12 , Πλατεία Μαβίλη, Αθήνα 11521   /210-6463788  / Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Φωτογραφίες



Εγκαίνια

Κατηγορία Νέα

Η έκθεση αυτή είναι γέννημα (και χωρίς αμφιβολία και θρέμμα) της ψηφιακής επανάστασης στη φωτογραφία. Μερικά χρόνια πριν θα ήταν αδιανόητη και -πολύ λογικά- θα αντιμετωπιζόταν ως διαστροφή. Εκείνα τα χρόνια αποφασίζαμε σχεδόν αυθαίρετα τι προτιμούσαμε και απλώς αγοράζαμε το ανάλογο φιλμ. Μέναμε στο ασπρόμαυρο και (λιγότεροι) στο χρώμα, συνήθως επειδή εκεί έτυχε να βρεθούμε ή επειδή από κει είχαμε ξεκινήσει, χωρίς περισσότερες σκέψεις, έστω και αν συχνά περιβάλαμε την επιλογή μας με εντυπωσιακές και εν πολλοίς αστήρικτες δικαιολογίες. Μέχρι που το τζίνι της νέας φωτογραφικής τεχνολογίας, μαζί με τις άπειρες ευκολίες και δυνατότητες που μας πρόσφερε, πρόσθεσε ως αντίβαρο και μια πολύ βαριά υποχρέωση: την επιλογή. Μια επιλογή η οποία ισχύει για όλα τα στάδια της φωτογραφικής διαδικασίας και δεν μπορεί πλέον να αποφευχθεί με πρόσχημα τις τεχνολογικές δυσκολίες. Κορυφαία ανάμεσά της είναι η δυνατότητα να βλέπουμε, να προβάλουμε και να εκτυπώνουμε την ίδια φωτογραφία στην έγχρωμη και την ασπρόμαυρη εκδοχή της.

Στον «Φωτογραφικό Κύκλο», κατά το πρόσφατο ακόμα παρελθόν, κάναμε κυρίως ασπρόμαυρες φωτογραφίες σε ποσοστό περίπου 95%. Οι λόγοι ήταν πολλοί. Οι απλούστεροι: επειδή έτσι είχαμε ξεκινήσει και έτσι έκαναν τότε οι περισσότεροι ή επειδή ήταν δύσκολη και δαπανηρή η έγχρωμη εκτύπωση. Οι πιο σύνθετοι: επειδή οι περισσότεροι φωτογράφοι που θαυμάζαμε ήταν της ασπρόμαυρης γενιάς και επειδή η εφαρμοσμένη φωτογραφία και η ζωγραφική από τις οποίες θέλαμε να διακριθούμε ήταν έγχρωμες. Και οι πιο κωμικοί: εκείνοι οι λόγοι που στηρίζονταν στις πιο απίθανες και αυθαίρετες θεωρητικές κατασκευές σε σχέση με την υπεροχή της ασπρόμαυρης φωτογραφίας. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το μεγάλο λεύκωμα με φωτογραφίες μελών του «Φωτογραφικού Κύκλου», στο οποίο η σχέση έγχρωμων και ασπρόμαυρων φωτογραφιών είναι περίπου στο πενήντα-πενήντα. Θα λέγαμε λοιπόν ότι η έκθεση αυτή ταιριάζει στον «Κύκλο» και ότι ο «Κύκλος» νομιμοποιείται να την κάνει.

Είναι προφανές ότι οι φωτογράφοι της έκθεσης, από τους οποίους ο καθένας εκθέτει μια φωτογραφία του σε δύο εκδοχές (έγχρωμη και ασπρόμαυρη), δεν παρουσιάζουν τη φωτογραφική δουλειά τους, ούτε καν ένα τμήμα της. Περισσότερο συμμετέχουν σε ένα εγχείρημα προορισμένο να ερεθίσει τη σκέψη μας και εκείνη των θεατών και να θέσει ερωτήματα, τα οποία ούτε μπορούν ούτε πρέπει να απαντηθούν. Οι επιλογές των φωτογραφιών ξεκίνησαν -όπως πάντα άλλωστε- από ένα γενικό καλλιτεχνικό κριτήριο, αλλά παράλληλα επηρεάστηκαν από το ειδικό κριτήριο του παιδαγωγικού διλήμματος που θέτει η βασική ιδέα του θέματος. Δηλαδή, να προκαλούνται ερωτήματα με την ασπρόμαυρη μετατροπή των φωτογραφιών. Οι φωτογραφίες επιλέχτηκαν από εμένα ύστερα από έρευνα των αρχείων που κρατώ με τις «καλές» φωτογραφίες των μελών του «Φωτογραφικού Κύκλου», τις οποίες κατά καιρούς μου εμπιστεύονται προς κρίσιν. Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι φωτογράφοι όσο και εγώ, ως επιμελητής, συμφωνούμε πως οι φωτογραφίες αυτές παρουσιάζουν κάποιο καλλιτεχνικό ενδιαφέρον. Οι φωτογραφίες που επιλέχτηκαν ήταν έγχρωμες και είχαν υποβληθεί έτσι από τους ίδιους τους φωτογράφους. Το γεγονός ότι επέλεξα ανάμεσα από τις έγχρωμες και όχι τις ασπρόμαυρες οφείλεται στο ότι η μετατροπή ξεκινάει αναγκαστικά από το χρώμα αφού τα ψηφιακά αρχεία αποδίδουν έγχρωμο αποτέλεσμα.

Οι επιλεγμένες φωτογραφίες έπρεπε να γεννούν ερωτηματικά και όχι να παρουσιάζουν κάτι αυτονόητο, ούτε να προτρέπουν με ευκολία προς μια απάντηση σχετικά με το ποια υπερτερεί. Αφού πρόκειται για καλές φωτογραφίες θα πρέπει λογικά -τόσο η μία όσο και η άλλη εκδοχή- με κάποιο τρόπο να δικαιώνονται. Μόνο που ο τρόπος φαίνεται να είναι ελαφρώς διαφορετικός στην κάθε περίπτωση και αυτό είναι που προκαλεί το ενδιαφέρον. Με αυτή λοιπόν την αμφιταλάντευση πρέπει πλέον να συνηθίσει να ζει ο (ψηφιακός) φωτογράφος και να εκφράζει κάθε φορά αποφασιστικά την επιλογή του. Μια επιλογή όμως που ουδέποτε θα είναι απόλυτη (έστω και αν το νομίζει) και που θα φέρει μέσα της το σπέρμα μιας αμφιβολίας.

Θα επιμείνω στη λέξη επιλογή, επειδή αυτή είναι ο γνώμονας κάθε καλλιτεχνικής δουλειάς, όπως άλλωστε και ο στόχος κάθε πνευματικής διαδικασίας. Η καλλιέργεια, δηλαδή, κριτηρίων ώστε μέσω αυτών να οδηγούμαστε σε πιο ακριβείς επιλογές. Έτσι διαμορφώνεται μια προσωπικότητα και έτσι συντίθεται μια καλλιτεχνική πρόταση. Η δυνατότητα (αλλά και ταυτόχρονα και η υποχρέωση και η ελευθερία) των πολλαπλών επιλογών είναι αυτή που τρόμαξε τους φωτογράφους, όταν η τεχνολογία τους επέτρεψε να βλέπουν αυτό που κάνουν μέσα από διαφορετικές εκδοχές. Όταν όμως αυξάνει το εύρος των επιλογών, τότε αυξάνει και ο βαθμός της ευθύνης του φωτογράφου απέναντι στο έργο του και μέσω αυτής διαμορφώνεται με πιο πρωτότυπο τρόπο η προσωπική του καλλιτεχνική σφραγίδα.

Πλάτων Ριβέλλης
Επιμελητής της έκθεσης και πρόεδρος του «Φωτογραφικού Κύκλου»

Αγγελάκη Ελευθερία

Αγγιστριώτη Νατάσα

Αντωνίου Περικλής

Ανυφαντάκη Ελένη

Βασιλικός Λουκάς

Βογιατζάκης Γιώργος

Βρεττάκος Αλέκος

Γεροντάκος Βασίλης

Γεωργοπούλου Έλενα

Γεωργοπούλου Ιωάννα

Γιαρμενίτης Σπύρος

Γκούλιος Θέμις

Γουζούαση Νίκη

Δαζάνης Σάκης

Δέτσης Σταμάτης

Δημοπούλου Μαρία

Ζαννή Λία

Ζέρη Μαρία

Ζήσης Ιωάννης

Θεοφανίδης Αλέκος

Ιακωβίδου Αλέκα

Καββαδίας Γιώργος

Κακανάκης Γρηγόρης

Κανάρης Στέφανος

Καπελώνης Γιώργος

Καραβία -Μίχα Βίβιαν

Καραμαγκιώλη Νανά

Καραταράκης Μανώλης

Καρόκη Αθηνά

Κορινθίου Ειρήνη

Κοροβέσης Νικόλαος

Κούρκαφας Παύλος

Κουρλαμπά Κλεοπάτρα

Κουρμπανά Χαρά

Κοψαχείλης Χρήστος

Κωνσταντινίδης Νίκος

Κώτση Νίκη

Λαζαρίμος Θοδωρής

Λάμπρου Παναγιώτης

Λεμονής Γιάννης

Λιακουνάκου Αλεξία

Μαθιουδάκης Γιάννης

Μανδηλαράς Νικηφόρος

Μάρα Ανθή

Μαραγκός Στράτος

Μαραπάς Γιάννης

Μαργαρίτης Σίμος

Μαρκολέφας Παναγιώτης

Μιλλής Τάσος

Μίχας Άγγελος

Μπάμπης Χαρίλαος

Μπανούτα Μαρία

Μπελέγρης Αλέξανδρος

Μπενίση Μάνια

Μπιτζάνης Κωστής

Μπόικου Εύη

Μωράτης Γιάννης

Νόκας Ηλίας

Ξεναρίου Μαρία

Οικονόμου Πολυξένη

Πάγκαλη Μαρία

Πανάκια Γεωργία

Παπαδάκου Βάνια

Παπαδάτου Αθηνά

Παπανικολάου-Κιούση Μάρω

Παραδεισόπουλος Ανδρέας

Πατρικίου Μελίνα

Παττακού Κατερίνα

Παυλίδης Παύλος

Πιλάτη Δέσποινα

Πιστολά Λίζη

Πολυτάρχου Σπύρος

Ρημαντωνάκη Ελένη

Ροδοπούλου Τούλα

Σαντιξή Κλεάνθη

Σαρρηγεωργίου Αλέξανδρος

Σερέτης Κωνσταντίνος

Σιώμου Αναστασία

Σοροβού Χριστίνα

Σχοινάς Ανδρέας

Σωτηροπούλου Αμαλία

Τζεφέρη Μαρία

Τζουβάρας Στάθης

Τζουρά Βικτώρια

Τσακυρίδου Φανή

Τσέπας Γεράσιμος

Φωτούχου Αγγελική

Χαλιορή Έφη

Χατζηνικολάου Μάκης

Χριστοφίδη Μαίρη


Εγκαίνια

Κατηγορία Νέα

Ελληνοαμερικανική Ένωση - Φωτογραφικός Κύκλος

Ασπρόμαυρο - Έγχρωμο

Τα δύο πρόσωπα μιας φωτογραφίας

Στις 14 Οκτωβρίου 2015, ημέρα Τετάρτη, στις 20.00 εγκαινιάζεται στην αίθουσα Κένεντυ της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης έκθεση φωτογραφίας των μελών του Φωτογραφικού Κύκλου με τον τίτλο «Ασπρόμαυρο - Έγχρωμο, Τα δύο πρόσωπα μιας φωτογραφίας». Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο Πλάτων Ριβέλλης. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Νοεμβρίου.

Στην έκθεση αυτή ο κάθε φωτογράφος συμμετέχει με μια φωτογραφία του, η οποία εκτίθεται σε δύο εκδοχές. Μία έγχρωμη και μία ασπρόμαυρη. Στόχος της έκθεσης είναι να προκαλέσει ερωτήματα και σκέψεις γύρω από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και υπάρχει η κάθε μία από τις εκδοχές αυτές. Αφορμή για την έκθεση στάθηκε η σχετική δυνατότητα την οποία παρέχει η κυρίαρχη πλέον φωτογραφική ψηφιακή τεχνολογία.

 

 

Ασπρόμαυρο - Έγχρωμο

Τα δύο πρόσωπα μιας φωτογραφίας

Η έκθεση αυτή είναι γέννημα (και χωρίς αμφιβολία και θρέμμα) της ψηφιακής επανάστασης στη φωτογραφία. Μερικά χρόνια πριν θα ήταν αδιανόητη και -πολύ λογικά- θα αντιμετωπιζόταν ως διαστροφή. Εκείνα τα χρόνια αποφασίζαμε σχεδόν αυθαίρετα τι προτιμούσαμε και απλώς αγοράζαμε το ανάλογο φιλμ. Μέναμε στο ασπρόμαυρο και (λιγότεροι) στο χρώμα, συνήθως επειδή εκεί έτυχε να βρεθούμε ή επειδή από κει είχαμε ξεκινήσει, χωρίς περισσότερες σκέψεις, έστω και αν συχνά περιβάλαμε την επιλογή μας με εντυπωσιακές και εν πολλοίς αστήρικτες δικαιολογίες. Μέχρι που το τζίνι της νέας φωτογραφικής τεχνολογίας, μαζί με τις άπειρες ευκολίες και δυνατότητες που μας πρόσφερε, πρόσθεσε ως αντίβαρο και μια πολύ βαριά υποχρέωση: την επιλογή. Μια επιλογή η οποία ισχύει για όλα τα στάδια της φωτογραφικής διαδικασίας και δεν μπορεί πλέον να αποφευχθεί με πρόσχημα τις τεχνολογικές δυσκολίες. Κορυφαία ανάμεσά της είναι η δυνατότητα να βλέπουμε, να προβάλουμε και να εκτυπώνουμε την ίδια φωτογραφία στην έγχρωμη και την ασπρόμαυρη εκδοχή της.

Στον «Φωτογραφικό Κύκλο», κατά το πρόσφατο ακόμα παρελθόν, κάναμε κυρίως ασπρόμαυρες φωτογραφίες σε ποσοστό περίπου 95%. Οι λόγοι ήταν πολλοί. Οι απλούστεροι: επειδή έτσι είχαμε ξεκινήσει και έτσι έκαναν τότε οι περισσότεροι ή επειδή ήταν δύσκολη και δαπανηρή η έγχρωμη εκτύπωση. Οι πιο σύνθετοι: επειδή οι περισσότεροι φωτογράφοι που θαυμάζαμε ήταν της ασπρόμαυρης γενιάς και επειδή η εφαρμοσμένη φωτογραφία και η ζωγραφική από τις οποίες θέλαμε να διακριθούμε ήταν έγχρωμες. Και οι πιο κωμικοί: εκείνοι οι λόγοι που στηρίζονταν στις πιο απίθανες και αυθαίρετες θεωρητικές κατασκευές σε σχέση με την υπεροχή της ασπρόμαυρης φωτογραφίας. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το μεγάλο λεύκωμα με φωτογραφίες μελών του «Φωτογραφικού Κύκλου», στο οποίο η σχέση έγχρωμων και ασπρόμαυρων φωτογραφιών είναι περίπου στο πενήντα-πενήντα. Θα λέγαμε λοιπόν ότι η έκθεση αυτή ταιριάζει στον «Κύκλο» και ότι ο «Κύκλος» νομιμοποιείται να την κάνει.

Είναι προφανές ότι οι φωτογράφοι της έκθεσης, από τους οποίους ο καθένας εκθέτει μια φωτογραφία του σε δύο εκδοχές (έγχρωμη και ασπρόμαυρη), δεν παρουσιάζουν τη φωτογραφική δουλειά τους, ούτε καν ένα τμήμα της. Περισσότερο συμμετέχουν σε ένα εγχείρημα προορισμένο να ερεθίσει τη σκέψη μας και εκείνη των θεατών και να θέσει ερωτήματα, τα οποία ούτε μπορούν ούτε πρέπει να απαντηθούν. Οι επιλογές των φωτογραφιών ξεκίνησαν -όπως πάντα άλλωστε- από ένα γενικό καλλιτεχνικό κριτήριο, αλλά παράλληλα επηρεάστηκαν από το ειδικό κριτήριο του παιδαγωγικού διλήμματος που θέτει η βασική ιδέα του θέματος. Δηλαδή, να προκαλούνται ερωτήματα με την ασπρόμαυρη μετατροπή των φωτογραφιών. Οι φωτογραφίες επιλέχτηκαν από εμένα ύστερα από έρευνα των αρχείων που κρατώ με τις «καλές» φωτογραφίες των μελών του «Φωτογραφικού Κύκλου», τις οποίες κατά καιρούς μου εμπιστεύονται προς κρίσιν. Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι φωτογράφοι όσο και εγώ, ως επιμελητής, συμφωνούμε πως οι φωτογραφίες αυτές παρουσιάζουν κάποιο καλλιτεχνικό ενδιαφέρον. Οι φωτογραφίες που επιλέχτηκαν ήταν έγχρωμες και είχαν υποβληθεί έτσι από τους ίδιους τους φωτογράφους. Το γεγονός ότι επέλεξα ανάμεσα από τις έγχρωμες και όχι τις ασπρόμαυρες οφείλεται στο ότι η μετατροπή ξεκινάει αναγκαστικά από το χρώμα αφού τα ψηφιακά αρχεία αποδίδουν έγχρωμο αποτέλεσμα.

Οι επιλεγμένες φωτογραφίες έπρεπε να γεννούν ερωτηματικά και όχι να παρουσιάζουν κάτι αυτονόητο, ούτε να προτρέπουν με ευκολία προς μια απάντηση σχετικά με το ποια υπερτερεί. Αφού πρόκειται για καλές φωτογραφίες θα πρέπει λογικά -τόσο η μία όσο και η άλλη εκδοχή- με κάποιο τρόπο να δικαιώνονται. Μόνο που ο τρόπος φαίνεται να είναι ελαφρώς διαφορετικός στην κάθε περίπτωση και αυτό είναι που προκαλεί το ενδιαφέρον. Με αυτή λοιπόν την αμφιταλάντευση πρέπει πλέον να συνηθίσει να ζει ο (ψηφιακός) φωτογράφος και να εκφράζει κάθε φορά αποφασιστικά την επιλογή του. Μια επιλογή όμως που ουδέποτε θα είναι απόλυτη (έστω και αν το νομίζει) και που θα φέρει μέσα της το σπέρμα μιας αμφιβολίας.

Θα επιμείνω στη λέξη επιλογή, επειδή αυτή είναι ο γνώμονας κάθε καλλιτεχνικής δουλειάς, όπως άλλωστε και ο στόχος κάθε πνευματικής διαδικασίας. Η καλλιέργεια, δηλαδή, κριτηρίων ώστε μέσω αυτών να οδηγούμαστε σε πιο ακριβείς επιλογές. Έτσι διαμορφώνεται μια προσωπικότητα και έτσι συντίθεται μια καλλιτεχνική πρόταση. Η δυνατότητα (αλλά και ταυτόχρονα και η υποχρέωση και η ελευθερία) των πολλαπλών επιλογών είναι αυτή που τρόμαξε τους φωτογράφους, όταν η τεχνολογία τους επέτρεψε να βλέπουν αυτό που κάνουν μέσα από διαφορετικές εκδοχές. Όταν όμως αυξάνει το εύρος των επιλογών, τότε αυξάνει και ο βαθμός της ευθύνης του φωτογράφου απέναντι στο έργο του και μέσω αυτής διαμορφώνεται με πιο πρωτότυπο τρόπο η προσωπική του καλλιτεχνική σφραγίδα.

Πλάτων Ριβέλλης
Επιμελητής της έκθεσης και πρόεδρος του «Φωτογραφικού Κύκλου»

 


 

Ασπρόμαυρη και Έγχρωμη Φωτογραφία - Ερωτήματα και σκέψεις

 

  • Μαυρόασπρο ή ασπρόμαυρο. Black and White, ή Bianco e Nero, ή Noir et Blanc. Κλίνω -χωρίς φανατισμό- προς το ασπρόμαυρο, ίσως γιατί το χαρτί, ως βάση, είναι άσπρο.

  • Το ασπρόμαυρο είναι και αυτό χρώμα, αφού το άσπρο είναι όλα και το μαύρο κανένα (ή και πάλι όλα).

  • Η έγχρωμη φωτογραφία είναι σαγηνευτική. Και αυτό την κάνει επικίνδυνη. Χρειάζεται μεγαλύτερη ψυχραιμία για να εκτιμηθεί σωστά.

  • Όλοι πιστεύουν ότι η έγχρωμη φωτογραφία είναι πιο εικαστική. Ίσως επειδή η ζωγραφική έχει χρώματα. Πιστεύω, αντίθετα, ότι η ασπρόμαυρη είναι πιο εικαστική επειδή επιτρέπει πιο ακραίες και μη αληθοφανείς παρεμβάσεις. Αν και τελικά δεν νομίζω ότι η φωτογραφία γενικώς είναι εικαστική.

  • Δεν είναι εύκολο να κρίνεις (και ακόμα λιγότερο να επιλέξεις) μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, όταν τη βλέπεις (όπως συμβαίνει σε αυτή την έκθεση) πλάι σε μια έγχρωμη. Το χρώμα γοητεύει και παρασύρει. Το ασπρόμαυρο, πάλι, μπορεί να σε παρασύρει με τη φόρμα του, που εύκολα εντυπωσιάζει. Γενικώς, ό,τι ασκεί γοητεία θέλει προσοχή.

  • Έχω την αίσθηση ότι ο φωτογράφος πρώτα επιλέγει τη φωτογραφία του και μετά σκέφτεται αν θα την κρατήσει έγχρωμη ή θα την κάνει ασπρόμαυρη. Διότι σε τελευταία ανάλυση το χρώμα είναι και αυτό μέρος της φόρμας, όπως όλη η επεξεργασία. Και η φόρμα έχει τον ρόλο να αναδεικνύει το περιεχόμενο, οπόταν και συγχέεται με αυτό.

  • Έχω παρατηρήσει ότι στις μέρες μας οι φωτογράφοι προτιμούν τις έγχρωμες φωτογραφίες, ίσως διότι έχουν βαρεθεί τόσα χρόνια τις ασπρόμαυρες και είναι λογικό κάποιος να ερωτοτροπεί με το καινούργιο. Οι ζωγράφοι, πάλι, φαίνεται να προτιμούν τις ασπρόμαυρες, ίσως επειδή δεν καταλαβαίνουν τη φωτογραφία, και αναζητούν χαρακτηριστικά της που να τη διαφοροποιούν από τη ζωγραφική.

  • Η ζωγραφική χρησιμοποιεί το χρώμα ως ύλη. Το ίδιο το χρώμα είναι το θέμα ή μέρος αυτού. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στη φωτογραφία. Μπορεί η θάλασσα να είναι κατακόκκινη σε έναν πίνακα. Αν όμως είναι σε μια φωτογραφία, τότε ο θεατής θα ψάξει τον καρχαρία. Τα χρώματα στη φωτογραφία είναι σημαντικά ως σημεία αναφοράς. Γι’ αυτό και οι διαφορές στην εκτύπωση δεν είναι καταστροφικές. Μόλις όμως κάποιος δει για πρώτη φορά ζωντανό έναν σπουδαίο πίνακα, καταλαβαίνει τι έχασε όλα τα χρόνια που τον έβλεπε μόνο σε βιβλία.

  • Κάθε αντικείμενο στην έγχρωμη φωτογραφία παραπέμπει σε κάτι συγκεκριμένο. Το γαλάζιο της θάλασσας είναι θάλασσα και το πράσινο της χλόης είναι χλόη. Η θάλασσα και η χλόη όμως στην ασπρόμαυρη φωτογραφία είναι τόνοι του γκρι, των οποίων η θέση στη φωτογραφία παραπέμπει στην πραγματική τους υπόσταση. Το ζητούμενο για τον φωτογράφο είναι να οδηγήσει τη θάλασσα και τη χλόη σε μια διαφορετική αξία από αυτή που όλοι τούς αποδίδουν στην πραγματική ζωή. Αυτό όμως πρέπει να γίνει μέσα από μια αληθοφανή περιγραφή (αφού αυτό είναι η φωτογραφία) και μέσα στα όρια και στους περιορισμούς του φωτογραφικού κάδρου (αφού εκεί μέσα δίνεται η μάχη). Όλα τα παραπάνω λειτουργούν διαφορετικά σε μια έγχρωμη από μια ασπρόμαυρη εκδοχή και καταλήγουν σε μια διαφορετική σε κάθε περίπτωση φωτογραφία.

  • Ο πρώτος φόβος των φωτογράφων (της μεταπολεμικής κυρίως εποχής) απέναντι στο χρώμα είχε να κάνει με την απειλή που στα μάτια των περισσότερων συνιστούσε η -συνήθως έγχρωμη- φωτογραφία της διαφήμισης και της μόδας. Τώρα που η διαφήμιση και η μόδα συμφιλιώθηκαν -μέσω του concept- με τον καλλιτεχνικό κόσμο, ο συγκεκριμένος φόβος δεν ευσταθεί. Μια απάντηση που μπορεί να αντικρούσει αυτό τον φόβο, ή, σωστότερα, να τον μεταθέσει σε ένα ευρύτερο πεδίο, είναι ότι απειλή δεν συνιστά η χρήση του χρώματος, αλλά το γεγονός της σύγχυσης που έχει προκαλέσει στον χώρο των τεχνών η πρωτοκαθεδρία του concept.

  • Ο δεύτερος φόβος των φωτογράφων απέναντι στο χρώμα είχε (και έχει) να κάνει με την απειλή που στα μάτια (μερικών) συνιστά η ακριβής αναπαράσταση του κόσμου μέσω της φωτογραφίας, κάτι που θεωρούν ότι μειώνει τη δική τους δημιουργική παρέμβαση. Επομένως, οτιδήποτε καθιστά πιστότερη την αναπαράσταση (άρα και το χρώμα) δεν μπορεί παρά να είναι εχθρός τους. Μια απάντηση που μπορεί να αντικρούσει αυτό τον φόβο είναι ότι όσο πιο κοντά στην αναπαράσταση βρίσκεται η φωτογραφία, τόσο πιο μεγάλη είναι η πρόκληση για την υπέρβασή της, άρα τόσο πιο πιθανή η δημιουργία σπουδαίου έργου.

  • Ο τρίτος φόβος των φωτογράφων απέναντι στο χρώμα είχε (και έχει) να κάνει με την απειλή που στα μάτια (μερικών) συνιστά η ζωγραφική, για την οποία το χρώμα είναι στοιχείο ταυτότητας. Κάτι τέτοιο όμως ίσχυε από την αρχή της ιστορίας της φωτογραφίας. Γι’ αυτό και η λέξη «πικτοριαλισμός» είχε πάντα αρνητική χροιά. Μερικοί φωτογράφοι αισθάνονταν και αισθάνονται μειωμένοι απέναντι στους ζωγράφους, με αποτέλεσμα είτε να προσπαθούν να ξεχωρίσουν από αυτούς είτε να προσπαθούν να τους μιμηθούν υιοθετώντας τις εκάστοτε εικαστικές τάσεις και πρακτικές. Η ξαφνική ανάμιξη ανθρώπων του εικαστικού χώρου με μηδενικές ή ελάχιστες ή γνώσεις γύρω από τη φωτογραφία όξυνε το πρόβλημα. Μια απάντηση που μπορεί να αντικρούσει αυτό τον φόβο είναι ότι ο θαυμασμός και ο σεβασμός απέναντι σε κάθε τέχνη (και απέναντι σε καθετί αυτού του κόσμου) προϋποθέτει να αναγνωρίζει κανείς (και συνεπώς να θαυμάζει και να σέβεται) τις ιδιαιτερότητες και τις διαφορές και όχι τις τυχόν ομοιότητες.

  • Η φωτογραφία έχει ως πρώτη ύλη την πραγματικότητα (ενώ η ζωγραφική απλώς τη χρησιμοποιεί). Η ζωγραφική έχει ως πρώτη ύλη το χρώμα (ενώ η φωτογραφία απλώς το χρησιμοποιεί). Ο πίνακας είναι ένα μοναδικό πρωτότυπο και έχει υλική και ιστορική παρουσία, ενώ η φωτογραφία είναι πάντοτε ένα αντίγραφο ενός ανύπαρκτου πρωτότυπου. Η ψηφιακή τεχνολογία βοηθάει στην κατανόηση αυτών των διαφορών. Και ο φωτογραφικός προβληματισμός τον οποίο προκάλεσε σχετικά με τη χρήση του χρώματος και του ασπρόμαυρου βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση.

  • Μερικοί υποστηρίζουν το χρώμα επειδή η πραγματικότητα είναι έγχρωμη. Αυτό στην ουσία σημαίνει ότι η φωτογραφία γι’ αυτούς δεν είναι παρά μια αντιγραφή του κόσμου και ότι ο φωτογράφος θα πρέπει κάθε φορά να υιοθετεί οποιοδήποτε νέο τεχνολογικό εύρημα μιμείται πιο πιστά την πραγματικότητα (τρισδιάστατη εικόνα, αρωματικές προσθήκες κλπ.). Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο ανταγωνισμός της φωτογραφίας με την πραγματικότητα θα αποβαίνει πάντα σε βάρος της πρώτης αφού η δεύτερη θα παραμένει το πρωτότυπο.

  • Διίστανται οι απόψεις σχετικά με το ποια φωτογραφία (έγχρωμη ή ασπρόμαυρη) είναι δυσκολότερο ή ευκολότερο να πετύχει. Πιστεύω ότι η καθεμιά έχει τους δικούς της κινδύνους και τις δικές της ευκολίες. Στην ασπρόμαυρη ο φωτογράφος έχει να παλέψει με την εκ προοιμίου αφαίρεση που συνιστά η μεταφορά σε ασπρόμαυρο ενός έγχρωμου κόσμου. Αυτή όμως η αφαιρετική ιδιότητα της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, σε συνδυασμό με την υπερβολή της επεξεργασίας που επιδέχεται, την κάνουν πιο εύκολα αποδεκτή από τον θεατή. Αντίθετα, στην έγχρωμη ό φωτογράφος έχει να παλέψει με την προκλητική αληθοφάνεια των χρωμάτων, χωρίς όμως να μπορεί να υπερβεί την περιγραφή με την επεξεργασία, η οποία δεν αντέχει τις υπερβολές. Αυτή όμως η γοητεία που ασκεί η έγχρωμη λόγω της πιο πειστικής απεικόνισης εξασφαλίζει και την αποδοχή από τον θεατή. Επιπροσθέτως, όμως, στην περίπτωση της έγχρωμης ο φωτογράφος έχει να παλέψει και με τον πιθανό εγκλωβισμό του σε ένα concept (κάτι που ταιριάζει στο χρώμα), καθώς και με την εικαστική (άρα υλική) παρουσία του χρώματος.

  • Με διαφορετικό τρόπο λειτουργούν τα όπλα της ασπρόμαυρης από αυτά της έγχρωμης φωτογραφίας για να επιτευχθεί μια μέτρια, αλλά εύκολα αποδεκτή, φωτογραφία. Με τον ίδιο, όμως, τρόπο θα επιτευχθεί μια σπουδαία, είτε ασπρόμαυρη είτε έγχρωμη, φωτογραφία, υπακούοντας σε δυνάμεις που υπερβαίνουν την επιφάνεια των χρωμάτων. Και τον τρόπο αυτόν μόνον ο ίδιος ο φωτογράφος μπορεί να τον ανακαλύψει.

  • Ο φωτογράφος μπορεί να επιλέξει εκ των προτέρων το χρώμα ή το ασπρόμαυρο για όλη του τη δουλειά ή για ένα συγκεκριμένο τμήμα της. Μπορεί επίσης να αναμειγνύει έγχρωμες και ασπρόμαυρες φωτογραφίες ή και να τις παρουσιάζει χωριστά. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιεί την ίδια φωτογραφία, άλλοτε έγχρωμη και άλλοτε ασπρόμαυρη. Αρκεί όλα να παραμείνουν στο επίπεδο των καλλιτεχνικών επιλογών και να μην οφείλονται σε δογματισμό ή ιδεοληψία.

  • Όταν φωτογραφίζουμε αντικρίζουμε τον κόσμο πάντα έγχρωμο, αφού έτσι είναι. Και αυτό συνέβαινε πάντοτε, άσχετα από το φιλμ που ήταν φορτωμένο στη μηχανή. Όταν εκ των υστέρων επιλέγουμε την εικόνα του δικού μας φωτογραφικού κόσμου, τότε θα επιλέξουμε (αφού πλέον έχουμε αυτή τη δυνατότητα) αν ολόκληρος ο κόσμος μας, ή ο κόσμος της συγκεκριμένης φωτογραφίας μας, ή της συγκεκριμένης σειράς φωτογραφιών, θέλουμε να είναι έγχρωμος ή ασπρόμαυρος.

  • Η ψηφιακή φωτογραφία μάς παρουσιάζεται έγχρωμη. Άρα η μετατροπή πηγαίνει πάντα από το χρώμα στο ασπρόμαυρο και όχι αντίθετα. Επομένως, όπως το πραγματικό χρώμα του κόσμου μετατρέπεται σε χρώμα της φωτογραφίας μας, έτσι μετατρέπουμε -αν θέλουμε- το χρώμα της φωτογραφίας μας σε ασπρόμαυρους τόνους. Τα πραγματικά χρώματα του κόσμου τα έχουμε ξεχάσει αμέσως μόλις αφήσαμε την πραγματική ζωή. Δεν μένει παρά να κρίνουμε αν η νέα, αληθοφανής -αλλά πλασματική- απεικόνιση χρειάζεται έγχρωμους ή ασπρόμαυρους τόνους.

  • Δεν αποκλείεται η περίοδος που διανύουμε να αντιστοιχεί στους τελευταίους σπασμούς της ασπρόμαυρης φωτογραφίας πριν από τον θάνατό της. Αυτός όμως ο ρόγχος μπορεί να διαρκέσει πολύ μεγάλο διάστημα μέχρι το ενδεχόμενο τέλος και σίγουρα θα είναι ικανός να παράγει σπουδαίες φωτογραφίες.

Πλάτων Ριβέλλης
Επιμελητής της έκθεσης και πρόεδρος του «Φωτογραφικού Κύκλου

Κατηγορία Νέα
Δευτέρα 09/03/2015

Οικογένεια 2015

Οικογένεια 2014

Στις 20 Μαρτίου εγκαινιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1 – Κολωνάκι) έκθεση φωτογραφίας μελών του σωματείου «Φωτογραφικός Κύκλος» (www.photocircle.gr) με επιμέλεια του Πλάτωνα Ριβέλλη (www.rivellis.gr) και με θέμα την «Οικογένεια». Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 24 Μαΐου.

Στην έκθεση συμμετέχουν φωτογράφοι με προσωπικά portfolios. Η προσέγγιση του θέματος θα είναι αφηρημένη και γενική, όπως υποδηλώνει και ο τίτλος της έκθεσης. Δεν πρόκειται για έκθεση οικογενειακών σχέσεων, ούτε για ειλικρινή και πιστή καταγραφή συγγενικών προσώπων. Μπορεί να εικονίζονται (οποιαδήποτε) πρόσωπα, κατοικίες ή αντικείμενα, αρκεί να παραπέμπουν σε αυτό που αποτελεί την αίσθηση μιας οικογένειας.

Η έκθεση «Οικογένεια» επιχειρεί να υπογραμμίσει μια στροφή πολλών φωτογράφων των ημερών μας στον αποκλειστικά προσωπικό τους περίγυρο. Σε έναν χώρο που για πολλά χρόνια είχε αφεθεί και περιορισθεί -ίσως και με κάποια περιφρόνηση- στη λεγόμενη αναμνηστική και ερασιτεχνική φωτογραφία.

Οι φωτογραφίες της έκθεσης μπορεί να στηρίζονται –τουλάχιστον οι περισσότερες- σε αποτύπωση, μεταφορά και μεταμόρφωση οικείων χώρων του φωτογράφου, αλλά σκοπεύουν και ελπίζουν να κινητοποιήσουν και να γεννήσουν συγκινήσεις των θεατών που συνδέονται με τους δικούς τους οικείους χώρους και τις προσωπικές τους αναμνήσεις.

Στην έκθεση συμμετέχουν 33 φωτογράφοι με 300 φωτογραφίες.

Αγγελάκη Ελευθερία

Αντωνίου Περικλής